Neste 25 de xullo, Día Nacional de Galiza, Anova publica un caderniño coa súa declaración para esta xornada, en lembranza do 90º aniversario do plebiscito do Estatuto galego de 1936, celebrado en xuño daquel ano.
Baixo o título 90 anos de utopía. A conquista democrática e social da nación e o seu fío para o século XXI, a publicación recupera o Estatuto como unha conquista democrática, nacional e social nacida dunha ampla mobilización popular. O referendo do 28 de xuño de 1936 expresou a vontade de Galicia de se dotar de ferramentas propias para combater o centralismo, o caciquismo e a desigualdade, antes de que o golpe fascista interrompese violentamente aquel camiño.
O caderniño percorre a construción do proceso estatutario, a alianza entre galeguismo, republicanismo e movemento obreiro, e a campaña popular que fixo posible o “Si”. Reivindica tamén a contribución das mulleres galeguistas, republicanas, socialistas e comunistas, cuxa participación foi esencial e durante demasiado tempo ficou nun segundo plano no relato histórico.
A declaración conecta aquel legado cos desafíos do presente: a democratización profunda, a defensa da soberanía enerxética, alimentaria e territorial e a necesidade de unir afirmación nacional e xustiza social. Porque, como sostén o texto, non hai transformación social sen soberanía nin soberanía real sen xustiza social.